پژوهش جهانی جواد واشقانی فراهانی – کاندیدای دکتری ایرانی در دانشگاه Modul Vienna
در روزگاری که اقتصاد جهانی با داده، انرژی و فناوری بازتعریف میشود،
بازیگران تازهای از جهان در حال ظهورند — پژوهشگرانی که با ترکیب دانش اقتصاد، بلاکچین و پایداری،
در حال طراحی الگوهای نوین برای اقتصاد اعتماد و سرمایهگذاری سبز هستند.
در قلب این تحول، نام یک ایرانی میدرخشد:
جواد واشقانی فراهانی (Javad Vasheghani Farahani)،
پژوهشگر دکتری در دانشگاه Modul University Vienna،
که با مقالهی علمی خود با عنوان
“A Sustainability Assessment of a Blockchain-Secured Solar Energy Logger for Edge IoT Environments”
توانسته مدلی نو برای شفافیت دادههای انرژی و اقتصاد پایدار مبتنی بر بلاکچین ارائه دهد.
اقتصاد امروز؛ شفافیت یا نابودی
در اقتصاد سنتی، سرمایه از طریق اعتماد شکل میگیرد — اعتماد به دولت، بانک، یا شرکت.
اما در اقتصاد دیجیتال، اعتماد باید در خود فناوری طراحی شود.
فراهانی دقیقاً از همین نقطه آغاز کرد.
او معتقد است که آیندهی اقتصاد جهانی، بر پایهی اعتماد رمزنگاریشده (Cryptographic Trust) بنا خواهد شد.
به بیان او:
«در اقتصاد آینده، داده همان سرمایه است. اگر دادهها دروغ بگویند، کل اقتصاد فرو میریزد.»
ایدهای که از دل بحران زاده شد
بحران انرژی و تغییرات اقلیمی، دنیا را به سمت انرژیهای تجدیدپذیر سوق داده است.
اما در مسیر این گذار، یک مشکل بنیادین وجود دارد:
نبود شفافیت در دادههای تولید و مصرف انرژی.
شرکتها و کشورها گاه آمار غیرواقعی از سهم انرژی پاک خود منتشر میکنند تا در شاخصهای ESG بهتر دیده شوند.
در نتیجه، سرمایهگذاران نمیتوانند به دادهها اعتماد کنند.
پژوهش فراهانی پاسخی فناورانه به این بحران است —
مدلی که میتواند دادههای انرژی را با شفافیت، امنیت و قابلیت رهگیری ثبت کند.
مدل اقتصادی بلاکچین برای انرژی
در پروژهی فراهانی، دادههای مربوط به انرژی خورشیدی در یک سامانه سهلایه ثبت میشوند:
۱. لایهی جمعآوری داده (IoT Layer)
حسگر INA219 ولتاژ، جریان و توان لحظهای پنلهای خورشیدی را ثبت میکند.
این دادهها اساس ارزشگذاری انرژی هستند.
۲. لایهی محاسبات لبهای (Edge Layer)
یک Raspberry Pi 4B (4GB) دادهها را پاکسازی کرده و فقط اطلاعات معتبر را برای ثبت ارسال میکند.
این کار موجب صرفهجویی در انرژی و کاهش هزینههای پردازشی میشود.
۳. لایهی بلاکچین (Blockchain Layer)
دادهها در شبکهی Ethereum Proof-of-Stake (Sepolia) ذخیره میشوند،
با الگوریتم SHA-256 هش میگردند و در ساختار Merkle Tree قرار میگیرند.
این یعنی هر وات انرژی تولیدشده، یک «توکن اعتماد» در اقتصاد انرژی دیجیتال است.
از داده تا دارایی
مدل فراهانی صرفاً علمی نیست — پایهی اقتصادی دارد.
او نشان داده است که دادههای انرژی میتوانند دارایی مالی (Digital Asset) باشند.
در واقع، هر واحد انرژی ثبتشده در بلاکچین میتواند به یک توکن انرژی (Energy Token) تبدیل شود
که قابلیت خرید، فروش یا وثیقهگذاری دارد.
به زبان ساده:
هر پنل خورشیدی، یک کیفپول دیجیتال تولیدکننده سرمایه است.
تحلیل هزینه و بازده سرمایهگذاری
در فاز آزمایشی، هزینهی هر تراکنش کمتر از ۱ یورو بود
و کل هزینهی ثبت دادهها تنها ۱۲۸ یورو.
اما بازده این سیستم در مقیاس بزرگتر بسیار قابلتوجه است.
اگر این مدل در سطح ملی برای ۲۵۰٬۰۰۰ سامانهی خورشیدی اجرا شود،
هزینهی کل سالانهی ثبت دادهها حدود ۴ میلیون یورو خواهد بود،
در حالی که افزایش اعتماد و جذب سرمایهگذاری خارجی میتواند
تا چندصد میلیون یورو سود اقتصادی مستقیم ایجاد کند.
مصرف انرژی و بازده زیستمحیطی
فراهانی با انتخاب Proof-of-Stake نشان داده است
که میتوان بلاکچینی ساخت که هم شفاف باشد و هم کممصرف.
در طول ۱۳۵ ساعت اجرای سیستم:
- انرژی مصرفی کل تنها ۰٫۸۱۸ kWh بود.
- انتشار CO₂ کمتر از ۰٫۲ کیلوگرم ثبت شد.
بهعبارتی، بلاکچین در این پروژه نه تهدید محیطزیست، بلکه ضامن آن است.
تأثیر بر بازار انرژی و سرمایهگذاری سبز
بازارهای مالی جهانی در حال حرکت بهسمت سرمایهگذاریهای سبز (Green Investments) هستند.
نهادهایی مانند BlackRock و Bloomberg ESG Index بهدنبال دادههای قابل اعتمادند.
مدل فراهانی دقیقاً این دادهها را فراهم میکند —
با ساختار شفاف، قابل تأیید و بینالمللی.
سرمایهگذاران میتوانند بر اساس دادههای بلاکچینی تصمیم بگیرند
که کدام شرکتها واقعاً از انرژی پاک استفاده میکنند و کدامیک تنها شعار میدهند.
بلاکچین؛ شفافیت مالی در دنیای انرژی
در اقتصاد سنتی انرژی، گزارشها غالباً متمرکز و قابل دستکاریاند.
اما در اقتصاد بلاکچینی، گزارشها بر پایهی دفترکل توزیعشده (Distributed Ledger) استوارند.
هیچ نهادی بهتنهایی نمیتواند دادهها را تغییر دهد.
به این ترتیب، فساد مالی و گزارشدهی نادرست عملاً حذف میشود.
فراهانی این فرآیند را «مهندسی اعتماد» مینامد —
ساخت سیستمی که در ذات خود صادق است.
همسویی با سیاستهای جهانی
پژوهش فراهانی در راستای اهداف European Green Deal
و برنامههای UN Sustainable Development Goals (SDGs) طراحی شده است.
این پژوهش نشان میدهد که فناوری بلاکچین میتواند
نقش مهمی در تحقق سیاستهای انرژی پاک و شفافیت اقتصادی ایفا کند.
هوش مصنوعی؛ گام بعدی برای اقتصاد داده
فراهانی در مرحلهی بعدی پژوهش خود قصد دارد
دادههای بلاکچینی را با هوش مصنوعی (AI) ترکیب کند.
در این مدل، الگوریتمهای یادگیری ماشین میتوانند:
- روند مصرف و تولید انرژی را پیشبینی کنند،
- زمان بهینه برای فروش برق را پیشنهاد دهند،
- و حتی رفتار بازار را در شرایط نوسان تحلیل کنند.
بدین ترتیب، بلاکچین به زیرساختی برای اقتصاد خودکار (Autonomous Economy) تبدیل میشود.
ایران و فرصت بازارهای جدید
ایران با ظرفیت بالای انرژی خورشیدی میتواند با اجرای این مدل،
به قطب سرمایهگذاری سبز در خاورمیانه تبدیل شود.
مدل فراهانی میتواند پایهای برای ایجاد بازار انرژی دیجیتال ایران باشد —
بازاری که در آن دادهها، توکنها و قراردادهای هوشمند
شفافیت را به نظام اقتصادی بازمیگردانند.
از دانشگاه تا صنعت
دانشگاه Modul Vienna یکی از پیشروترین مراکز علمی اروپا
در حوزهی مدیریت دیجیتال و پایداری است.
پژوهش فراهانی در همین بستر،
با همکاری پژوهشگران بینالمللی در حوزههای Blockchain, IoT و Sustainability
توسعه یافته و اکنون در حال آمادهسازی برای پیادهسازی صنعتی است.
او در سخنرانی خود در وین تأکید کرده است:
«هدف من این است که علم را از مقاله به عمل تبدیل کنم —
از آزمایشگاه به بازار.»
توکنسازی انرژی؛ آیندهی سرمایهگذاری جهانی
یکی از نتایج اقتصادی این پژوهش،
ایدهی توکنسازی انرژی (Energy Tokenization) است.
در این مدل، هر واحد انرژی ثبتشده در بلاکچین میتواند
به یک دارایی دیجیتال قابل معامله در بورس تبدیل شود.
این نوآوری به سرمایهگذاران اجازه میدهد
که بهجای خرید سهام شرکتها،
مستقیماً در تولید انرژی پاک سرمایهگذاری کنند.
اثر اجتماعی و فرهنگی
فراهانی در کنار پژوهش علمی،
به نقش فرهنگی فناوری نیز باور دارد.
او میگوید:
«اعتماد اجتماعی، اساس توسعهی اقتصادی است.
اگر بتوانیم آن را دیجیتال کنیم، عدالت اقتصادی را نیز دیجیتال کردهایم.»
در واقع، مدل او تلفیقی از فناوری و عدالت اجتماعی است —
سیستمی که صداقت را در هستهی خود دارد.
دعوت به همکاری بینالمللی
جواد واشقانی فراهانی (Jay Hani)
از پژوهشگران، شرکتهای فناور و نهادهای اقتصادی دعوت میکند
برای توسعهی پروژههای زیر با او همکاری کنند:
- Blockchain for Renewable Energy Markets
- Tokenization of Green Assets
- AI-Driven Investment Analytics
- Web3 Platforms for Energy Finance
- Digital Product Passports for ESG
او همچنین آماده است تا پژوهشگران ایرانی را در مسیر
نوشتن مقالات بینالمللی و دریافت فاندهای تحقیقاتی اروپایی راهنمایی کند.
جمعبندی: سرمایه، داده، اعتماد
پژوهش فراهانی بهروشنی نشان میدهد که آیندهی اقتصاد جهان،
در همگرایی میان فناوری، پایداری و شفافیت نهفته است.
در این آینده:
- دادهها سرمایهاند.
- بلاکچین بانک است.
- و شفافیت، سود واقعی.
بهعبارتی، اقتصاد دیجیتال نه با طلا و دلار،
بلکه با اعتماد رمزنگاریشده ساخته خواهد شد.
